Lưu hóa (vulcanization) là quá trình tạo liên kết ngang (crosslink) giữa các mạch polymer cao su bằng lưu huỳnh (S) hoặc peroxide ở nhiệt độ 150-180°C, biến cao su sống thành vật liệu đàn hồi bền.
Giải thích chi tiết
Cao su sống (uncured) là polyme tuyến tính — dễ kéo giãn nhưng biến dạng vĩnh viễn, hòa tan trong dung môi. Sau lưu hóa: liên kết ngang hình thành (mật độ crosslink quyết định độ cứng Shore A), không tan trong dung môi, hồi phục đàn hồi tốt hơn. Công thức lưu hóa: (1) Lưu huỳnh + accelerator (CBS, MBT, TMTD) — phổ biến, rẻ, dùng cho NR/SBR/NBR/EPDM; (2) Peroxide (DCP, DBPH) — cho compression set thấp hơn, cần cho VMQ silicone và EPDM áp cao; (3) Metallic oxide — dùng riêng cho Neoprene (CR). Nhiệt độ lưu hóa: 150-180°C trong 10-60 phút. Under-cure → compression set cao, độ bền thấp. Over-cure → reversion (phân hủy liên kết ngang), cao su trở nên giòn. Kiểm tra: Mooney viscosity, MDR (Moving Die Rheometer) đo torque-time curve.
Tiêu chuẩn tham chiếu
- ASTM D3182
- ISO 6502
- ASTM D2084
Thuật ngữ liên quan
- Compression set (biến dạng nén dư) — Compression set là độ biến dạng dư vĩnh viễn của cao su sau khi nén ép trong thời gian dài ở nhiệt đ…
- Shore A (độ cứng cao su) — Shore A là thang đo độ cứng cao su và vật liệu mềm theo ASTM D2240, từ 0 (mềm như gel) đến 100 (cứng…
- NBR (Nitrile Butadiene Rubber) — NBR (Nitrile Butadiene Rubber) là loại cao su tổng hợp kháng dầu khoáng tốt nhất, dải nhiệt -30°C đế…